Ciąża u samic ssaków (wyłączając stekowce) okres od momentu zapłodnienia do wydania na świat płodu (porodu). U kobiety prawidłowy czas trwania ciąży wynosi 266 dni. Przybliżony termin spodziewanego porodu oblicza się dodając do daty pierwszego dnia ostatniej miesiączki 280 dni lub 9 miesięcy i 7 dni.
Objawy [edytuj]
Objawami wskazującymi na istnienie ciąży są:
Objawy domyślne [edytuj]
poranne nudności i wymioty
chwiejność emocjonalna
zmiana łaknienia, zmiana tolerancji zapachu i smaku
omdlenia i zawroty głowy
częste oddawanie moczu(przekrwienie miednicy mniejszej, ucisk płodu na pęcherz)
zaparcia(progesteron rozluźnia mięśnie gładkie-zwalnia perystaltykę jelit)
zgaga(progesteron rozluźnia mięśnie gładkie przełyku)
wzrost temperatury do 37'C za sprawą ciałka żółtego, które "działa" do około 12 tygodnia ciąży
Objawy prawdopodobne [edytuj]
zatrzymanie miesiączki
powiększenie macicy
zasinienie przedsionka pochwy
rozstępy na brzuchu
przyrost masy ciała
powiększenie obwodu brzucha
powiększenie sutków, wydzielanie siary
Objawy pewne [edytuj]
słyszalne tętno płodu
oglądanie brzucha
ruchy płodu
w(najczęściej przypadkowym) RTG widoczne kości płodu
Objawy subiektywne [edytuj]
- są wynikiem reakcji organizmu na produkowane hormony( gonadotropinę kosmkową oraz progesteron)
Objawy obiektywne [edytuj]
- są związane z obecnością jaja płodowego
przebarwienie linii środkowej brzucha (łac. Chloasma Gravidarum) i brodawek sutkowych
czerwone rozstępy na skórze
wyczucie ruchu płodu przez matkę
zasinienie błon śluzowych narządów płciowych
objawy maciczne (objaw Hegara, objaw Piskacka, objaw Chadwicka)
Objawy pewne [edytuj]
Do objawów pewnych, umożliwiających definitywne stwierdzenie obecności ciąży należą:
stwierdzenie ruchu płodu przez lekarza
wysłuchanie tętna płodu przez lekarza
uwidocznienie płodu w badaniu USG
Testy ciążowe [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Test ciążowy.
Ogólnodostępne testy ciążowe pozwalają na stwierdzenie z dużym prawdopodobieństwem istnienia ciąży. Opierają się one na oznaczaniu gonadotropiny kosmówkowej. Wynik ujemny nie wyklucza w 100% ciąży, a wynik dodatni świadczy o aktywności trofoblastu, która poza ciążą może występować w zaśniadzie groniastym.
Zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy wywołuje szereg zmian miejscowych i ogólnych w organizmie kobiety. Pojawiają się zasadnicze zmiany w wytwarzaniu hormonów. Łożysko wytwarza gonadotropiny, estrogeny, progesteron i kortykosterydy, przejmuje hormonalną kontrolę nad rozwojem płodu i zmianami ciążowymi w organizmie ciężarnej. Macica ulega średnio dwudziestokrotnemu rozrostowi. Układ włókien mięśniowych macicy ulega zmianie: przesuwają się one w kierunku dna, trzon macicy grubieje a dolna część, zwana cieśnią macicy, staje się coraz cieńsza i przekształca się w tzw. dolny odcinek. Następuje przekrwienie sromu i pochwy. Tkanki tej okolicy stają się bardziej rozciągliwe. Stawy miednicy ulegają rozluźnieniu. Gruczoły sutkowe powiększają się już w 2. miesiącu i zawierają siarę.
Równolegle z rozwojem płodu nasila się i zmienia jakościowo przemiana materii. Wzrasta ilość tłuszczów we krwi, następuje zatrzymanie sodu i wody w ustroju, wzrasta zapotrzebowanie na witaminy. Zwiększają się pojemność klatki piersiowej i wentylacja płuc, pojemność minutowa serca, powiększa się szybkość krążenia krwi, objętość krwi krążącej, masa krwinek czerwonych i liczba krwinek białych. Schorzenia wątroby i nerek w czasie ciąży mogą ulec nasileniu.
Leki a ciąża [edytuj]
Ciąża to okres w życiu kobiety, w którym powinna unikać, o ile to tylko możliwe, przyjmowania leków. Obowiązujące w Polsce przepisy nakazują dodanie do każdego sprzedawanego leku tzw. ulotki przylekowej, która musi zawierać dane o leku, o jego mechanizmie działania, wskazaniach, przeciwwskazaniach, działaniach niepożądanych, dawkowaniu. Bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży określają tzw. kategorie bezpieczeństwa, jednak podawane są one najczęściej bez dodatkowych opisów. Poniżej opis kategorii bezpieczeństwa leków w ciąży:
Kategoria A - leki, które w badaniach na zwierzętach oraz w odpowiednio liczebnych i kontrolowanych obserwacjach u ludzi nie wykazały działania szkodliwego dla płodu, lek może być stosowany bez przeszkód w czasie ciąży.
Kategoria B - to grupa leków, w której badania na zwierzętach wykazały szkodliwe działanie na płód, chociaż obserwacje u ludzi nie wykazują zagrożenia dla płodu ludzkiego. Takie leki mogą być stosowane w ciąży tylko w wypadku zdecydowanej konieczności.
Kategoria C - oznacza, że leki te w badaniach na zwierzętach wykazały szkodliwość dla płodu, bądź też takich badań nie wykonano oraz brak jest odpowiednio wiarygodnych danych z obserwacji stosowania tego leku u ludzi. Lek z tej grupy można zastosować w przebiegu ciąży jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza spodziewana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.
Kategoria D - to leki, o których wiadomo na podstawie wcześniejszych obserwacji, że wskazują na zagrożenie dla płodu. Stosowanie takiego leku podczas ciąży jest dopuszczone jedynie w sytuacji gdy jest to bezwzględnie konieczne ze względu na dobro matki, a podanie bezpieczniejszego alternatywnego leku jest niemożliwe lub przeciwwskazane.
Kategoria X - to grupa leków o których niewątpliwie wiadomo, że stanowią bezpośrednie zagrożenie dla płodu. Takie leki są bezwzględnie niedopuszczone do stosowania podczas ciąży.
Rozwój prenatalny, a obrazowanie ultrasonograficzne
Objawy [edytuj]
Objawami wskazującymi na istnienie ciąży są:
Objawy domyślne [edytuj]
poranne nudności i wymioty
chwiejność emocjonalna
zmiana łaknienia, zmiana tolerancji zapachu i smaku
omdlenia i zawroty głowy
częste oddawanie moczu(przekrwienie miednicy mniejszej, ucisk płodu na pęcherz)
zaparcia(progesteron rozluźnia mięśnie gładkie-zwalnia perystaltykę jelit)
zgaga(progesteron rozluźnia mięśnie gładkie przełyku)
wzrost temperatury do 37'C za sprawą ciałka żółtego, które "działa" do około 12 tygodnia ciąży
Objawy prawdopodobne [edytuj]
zatrzymanie miesiączki
powiększenie macicy
zasinienie przedsionka pochwy
rozstępy na brzuchu
przyrost masy ciała
powiększenie obwodu brzucha
powiększenie sutków, wydzielanie siary
Objawy pewne [edytuj]
słyszalne tętno płodu
oglądanie brzucha
ruchy płodu
w(najczęściej przypadkowym) RTG widoczne kości płodu
Objawy subiektywne [edytuj]
- są wynikiem reakcji organizmu na produkowane hormony( gonadotropinę kosmkową oraz progesteron)
Objawy obiektywne [edytuj]
- są związane z obecnością jaja płodowego
przebarwienie linii środkowej brzucha (łac. Chloasma Gravidarum) i brodawek sutkowych
czerwone rozstępy na skórze
wyczucie ruchu płodu przez matkę
zasinienie błon śluzowych narządów płciowych
objawy maciczne (objaw Hegara, objaw Piskacka, objaw Chadwicka)
Objawy pewne [edytuj]
Do objawów pewnych, umożliwiających definitywne stwierdzenie obecności ciąży należą:
stwierdzenie ruchu płodu przez lekarza
wysłuchanie tętna płodu przez lekarza
uwidocznienie płodu w badaniu USG
Testy ciążowe [edytuj]
Zobacz więcej w osobnym artykule: Test ciążowy.
Ogólnodostępne testy ciążowe pozwalają na stwierdzenie z dużym prawdopodobieństwem istnienia ciąży. Opierają się one na oznaczaniu gonadotropiny kosmówkowej. Wynik ujemny nie wyklucza w 100% ciąży, a wynik dodatni świadczy o aktywności trofoblastu, która poza ciążą może występować w zaśniadzie groniastym.
Zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy wywołuje szereg zmian miejscowych i ogólnych w organizmie kobiety. Pojawiają się zasadnicze zmiany w wytwarzaniu hormonów. Łożysko wytwarza gonadotropiny, estrogeny, progesteron i kortykosterydy, przejmuje hormonalną kontrolę nad rozwojem płodu i zmianami ciążowymi w organizmie ciężarnej. Macica ulega średnio dwudziestokrotnemu rozrostowi. Układ włókien mięśniowych macicy ulega zmianie: przesuwają się one w kierunku dna, trzon macicy grubieje a dolna część, zwana cieśnią macicy, staje się coraz cieńsza i przekształca się w tzw. dolny odcinek. Następuje przekrwienie sromu i pochwy. Tkanki tej okolicy stają się bardziej rozciągliwe. Stawy miednicy ulegają rozluźnieniu. Gruczoły sutkowe powiększają się już w 2. miesiącu i zawierają siarę.
Równolegle z rozwojem płodu nasila się i zmienia jakościowo przemiana materii. Wzrasta ilość tłuszczów we krwi, następuje zatrzymanie sodu i wody w ustroju, wzrasta zapotrzebowanie na witaminy. Zwiększają się pojemność klatki piersiowej i wentylacja płuc, pojemność minutowa serca, powiększa się szybkość krążenia krwi, objętość krwi krążącej, masa krwinek czerwonych i liczba krwinek białych. Schorzenia wątroby i nerek w czasie ciąży mogą ulec nasileniu.
Leki a ciąża [edytuj]
Ciąża to okres w życiu kobiety, w którym powinna unikać, o ile to tylko możliwe, przyjmowania leków. Obowiązujące w Polsce przepisy nakazują dodanie do każdego sprzedawanego leku tzw. ulotki przylekowej, która musi zawierać dane o leku, o jego mechanizmie działania, wskazaniach, przeciwwskazaniach, działaniach niepożądanych, dawkowaniu. Bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży określają tzw. kategorie bezpieczeństwa, jednak podawane są one najczęściej bez dodatkowych opisów. Poniżej opis kategorii bezpieczeństwa leków w ciąży:
Kategoria A - leki, które w badaniach na zwierzętach oraz w odpowiednio liczebnych i kontrolowanych obserwacjach u ludzi nie wykazały działania szkodliwego dla płodu, lek może być stosowany bez przeszkód w czasie ciąży.
Kategoria B - to grupa leków, w której badania na zwierzętach wykazały szkodliwe działanie na płód, chociaż obserwacje u ludzi nie wykazują zagrożenia dla płodu ludzkiego. Takie leki mogą być stosowane w ciąży tylko w wypadku zdecydowanej konieczności.
Kategoria C - oznacza, że leki te w badaniach na zwierzętach wykazały szkodliwość dla płodu, bądź też takich badań nie wykonano oraz brak jest odpowiednio wiarygodnych danych z obserwacji stosowania tego leku u ludzi. Lek z tej grupy można zastosować w przebiegu ciąży jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza spodziewana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.
Kategoria D - to leki, o których wiadomo na podstawie wcześniejszych obserwacji, że wskazują na zagrożenie dla płodu. Stosowanie takiego leku podczas ciąży jest dopuszczone jedynie w sytuacji gdy jest to bezwzględnie konieczne ze względu na dobro matki, a podanie bezpieczniejszego alternatywnego leku jest niemożliwe lub przeciwwskazane.
Kategoria X - to grupa leków o których niewątpliwie wiadomo, że stanowią bezpośrednie zagrożenie dla płodu. Takie leki są bezwzględnie niedopuszczone do stosowania podczas ciąży.
Rozwój prenatalny, a obrazowanie ultrasonograficzne